مثل همیشه...

از بچگی موقع تحویل سال نو که می شد، دلهره عجیبی مثل بختک همه وجودمو می گرفت. دور سفره که می نشستیم سینها را می شمردم که نکنه یکی کم باشه.آینه،قرآن ،... موقع سال همه چیز باید مرتب باشه. مهربون تر از همیشه می شدم. قرآن را می گرفتم تو دستم. تو دلم از ته دل دعا می کردم : یا مقلب القلوب ... ثانیه ها را می شمردم. انگار قراره وارد یه دنیای دیگه بشم یا اول سال هرجوری که باشم تا آخرش همینم. همیشه می ترسیدم خانواده دور هم نباشیم. خوابم ببره که نکنه تا آخر سال ...

یادم نمیاد بعد سال، چند دفعه دیگه سراغ قرآن رفتم. خواستم مهربونتر از همیشه باشم. از ته دل دعا کردم یا دنبال همه کارهای خوبی رفتم که موقع تحویل سال نو دوست داشتم همه سال همراهم باشه.

مثل همیشه...

مهدی اخوان ثالث

رئيس بانك: چه حسابي مي خواين باز كنين؟

ــ از هر دو نوع حسابتون .

الآن خدمت مي رسم(خيلي مؤدبانه رفت دو تا فرم و دو تا دفتر چه آورد تحويل داد)

ــ کپی شناسنامه همراهتون هست؟

ــ نه، كپي شناسنامه و خود شناسنامه همراهم نيست.

ــ مشكلي نيست.

ــ كارت ملي هم ندارم و شمارشو هم يادم نيست.

ــ اينم مشكلي نيست.

ــ يعني شما هيچي نمي خواين؟

ــ چه كارتي همراهتونه؟

به ذهنم رسید كارت دانشجويي را در بیارم ولي با خودم گفتم شاید ناراحت بشه، گواهينامه ام را در آوردم و  دادم

ــ همين خوبه؟

ــ عاليه (دوباره مؤدبانه رفت و دو تا كپي از گواهينامم گرفت)

يك سري اطلاعات پر كردم و دادم و ايشون هم برد و آخرش گفت

ــ فقط تشريف بياوريد اينجا را امضا كنيد

قبل از بیرون رفتن دست دراز کردم و از رئیس بانک تشکر کردم

ــ ممنون بابت این همه زحمتی که کشیدید

ــ قابلی نداشت. وظیفه بود. به آقای مرادی هم سلام برسونین.

ــ مرادی؟ نمی شناسم.

ــ مگه شما از طرف آقای مرادی تشریف نیاوردین؟

ــ نه .

((خوش دارم ؛ خوش دارم که کوله بار هستی خود را که از غم و درد انباشته است بر دوش بگیریم و عصا زنان به سوی صحرای عدم رهسپار شوم .خوش دارم از همه چیز و همه کس ببرم و جز خدا انیسی و همراهی نداشته باشم .))

. . . . ای علی! همراه تو به کویر می‌روم ؛ کویر تنهایی، زیر آتش سوزان عشق، در توفان‌های سهمگین تاریخ که امواج ظلم و ستم، در دریای بی‌انتهای محرومیت و شکنجه ، بر پیکر کشتی شکسته حیات وجود ما می‌تازد.

ای علی! همراه تو به حج می‌روم؛ در میان شور و شوق، در مقابل ابّهت وجلال، محو می‌شوم، اندامم می‌لرزد و خدا را از دریچه چشم تو می‌بینم و همراه روح بلند تو به پرواز در می‌آیم و با خدا به درجه وحدت می‌رسم. ای علی! همراه تو به قلب تاریخ فرو می‌روم، راه و رسم عشق بازی را می‌آموزم و به علی بزرگ آن‌قدر عشق می‌ورزم که از سر تا به پا می‌سوزم....

ای علی! همراه تو به دیدار اتاق کوچک فاطمه می‌روم؛ اتاقی که با همه کوچکی‌اش، از دنیا و همه تاریخ بزرگتر است؛ اتاقی که یک در به مسجدالنبی دارد و پیغمبر بزرگ، آن را با نبوّت خود مبارک کرده است، اتاق کوچکی که علی(ع)، فاطمه(س)، زینب(س)، حسن(ع) و حسین(ع) را یکجا در خود جمع نموده است؛ اتاق کوچکی که مظهر عشق، فداکاری، ایمان، استقامت و شهادت است.

راستی چقدر دل‌انگیز است آنجا که فاطمه کوچک را نشان می‌دهی که صورت خاک‌آلود پدر بزرگوارش را با دست‌های بسیار کوچکش نوازش می‌دهد و زیر بغل او را که بی‌هوش بر زمین افتاده است، می‌گیرد و بلند می‌کند!. . . .

هجوم ابرهای سیاه بالای سرم مانع از ورود روشنایی صبح می شد. برفهای ریز آرام آرام بر شانه هایم می نشستند و بدون اینکه فرصت خودنمایی پیدا کنند در هوای تاریک صبح گاهی یا در سیاهی پالتو گم می شدند. دستهایم را در جیبم مشت کرده بودم و صدای پاهایم بر روی برف را می شمردم. با قدمهاییی تند از سرمای بهمن ماه فرار می کردم. خودم را به سالن رساندم.کسی نیامده بود. کلید اتاق را چرخاندم و بر روی صندلی نشستم.چشمانم را بستم و سرم را در یقه پالتو فرو کردم. هنوز سرما در استخوانم بود. ثانیه ای گذشت. شاید دقیقه ای گذشت. صدای جیغی کوتاه نیمه رویایم را در هم کشید. از اتاق به بیرون سرک کشیدم. جمعی از دخترها حلقه ای زده بودن. معلوم بود که به دور انسانی جمع شده اند. سرم را از بالای شانه های پر هم همه شان به میان جمع کشیدم. پیرمردی بر روی صندلیها دراز کشیده بود. در اولین نگاه متوجه صورت کبود و لرزش بدنش می شدی. دستش را بر روی قلبش گذاشته بود. چشمانش را بسته بود و با دهانی نیمه باز به سختی نفس می کشید. نداشتن دندان کاملا لبهایش را جمع کرده بود.دخترها کاری نمی کردند. خودم را به جلو هل دادم و به پیرمرد رساندم. حس کردم برای اولین بار شاهد مردن انسانی هستم ...

یک شاعر رفت.اشکهای همه را می شد دید. آدمهای بزرگی که در صفحه تلویزون هم نمی شد همه را با هم ببینی . آدمهای بزرگی که درمقابل دوربینها هم اشک می ریختند. همه پیغام دادند . تسلیت گفتند. خودشان را یک جوری به مرحوم نزدیک نشان می دادند. ولی کسی نپرسید، شاعر کجا بود؟ چگونه بود؟

فرار مغزها.فرار نخبگان. چند وقت پیشتر نخبگان را جمع کردند. برایشان مراسمی گرفتند ارزشمند. نگاهشان می کنی، همه هستند. از فیزیک تا ریاضی، از علوم تا فنون، از زمین تا آسمان، ....اما کسی نپرسید، مگر این مملکت نخبه فرهنگی ندارد؟ خیالتان راحت. نخبه فرهنگی که فرار نمی کند. آن طرفیها هم دلشان می خواد سر به تن فرهنگ نباشد. فرهنگ یعنی تصاویر و نوشته های حکاکی شده سه هزار سال پیش، نه حالا. فرهنگ فقط به درد شعارهای مسئولین ، به درد توریستهای فرنگی می خورد. تفکر مردم مهمتر است یا سیب زمینی؟ خب معلوم است ، سیب زمینی. شایدم نفت، طلا. فرهنگ کیلویی چند؟ مدیریت فرهنگی می خواهیم چه کار؟ مردم ما بی فرهنگ شده اند. اسمش را چه می گذارند؟ تهاجم فرهنگی. پس گشتهای ارشاد به چه درد می خورد؟ پلیس. دادگاه. زندان.فرهنگ بودجه ندا رد. به ما چه . برود چایی بکارد. برود سیگار بفروشد خرج خودش را در بیاورد. فرهنگ،فرهنگ، فرهنگ. چه واژه غریبی!

می گفتند شاعر دیالیز می شد. به خاطر یک کلیه رفت. راستی قیمت یک کلیه چند است؟

همچون قلب بی تپش،می فشارد سرخرگم، می فشارد مویرگم،که آنی یا لحظه ای، حقیقت از رگم بیرون بزند، چشمها را گلگون کند، و آن هنگام، برای هیچ چیز دیدن، آرزو می کنم همه چیز را، سجده را دوست دارم، پیشانیم بر خاک سفتش نرمی می کند، سجده را دوست دارم، بازی می کند بعد از رکوع، اوج رکوع بودن را، سجده را دوست دارم، همه پروانگان می توانند باشند، در حال بی حالی سجده پرستان، همچو آسیاب، زیر هجوم دل بر سجاده، توبه را خرد می کند، با چشمهای بسته، نوک خسته انگشتان، می بویم. ار لابلای برگهای خورشید. می شوم دیوانه مستی، و خود را می بینم. جسمی سرد و بی روح و خسته و تاریک، با حسرتی لذت بخش، سر بر عالم خیالهایش گذاشته، در قفس بی رنگ زمانش، پر پر می زند و آرزوی ماندن دارد، چه تمنایی، نفس کشیدن را هم ندارد، دلی پر کرده ایم از اشک، از شرجی دریا، که در آینه هم می شود دید، و صدایش در صدفی پر پیچ و خم، همچو ناله، سجده را بی سجده سجده نتوان کرد.

بوی باران، سجاده خیس، من روی زمین.

                                                                                                    بهار 13۸۱

                                                                                                       تهران

داشتم فکر می کردم کاش استاد سبیلهایش را می زد. لاغر اندام با سری نسبتا کوچک. سبیلهایش خشک و بدون انعطاف تا روی لبهایش آمده بود و مانند سایبانی لبهایش را از ترشحات بینی و هر چه از بالا می آمد محافظت می کرد. بینی قلمی که عینکی با دسته بلند و قاب کائوچویی قهوه ای روشن و شیشه های مستطیل شکل روی آن سوار بود . همیشه ما را از بالای عینک نگاه می کرد. فکر کنم استاد این سبیلها را می گذارد که با احترام  و شاید ترسناک جلوه کند و گرنه بدون سبیل هم جوانتر می شود و هم مطلوبتر و شاید با کراوات هم.

هفته قبل کلاس تشکیل نشدو این هفته هم استاد با نیم ساعت تاخیر کلاس را تشکیل داد. یک کلاس کسالت آور با دانشجویان کسل و نا هماهنگ. صبح که بیدار شده بودم کسل بودم با اینکه حدود سه چهار ماهی است که همین طور هستم ولی امروز بیشتر از روزهای دیگر است. به کلاس نگاه کردم و نیم نگاهی به بچه های کلاس. یک کلاس کوچک با شش ردیف صندلی چوبی. سرامیکهای قهوه ای روشن کف کلاس به نیمکتها سنگینی خاصی می بخشند. سفیدی لامپهای مهتابی نمی تواند بر رنگ سرامیکها غلبه کند و حتی انعکاس نورها روی آنها به رنگ آن جلا می دهد. تخته وایت برد هم که در سفیدی دیوار های کلاس محو شده و غرور ناشی از مورد توجه بودن را در زیر نوک قلمهای وایت برد فریاد می زند . شاید آرزو می کند کاش تخته سیاه بود! استاد کتاب را معنی می کند و با مهارت توجه بچه ها را از روی وایت برد به خودش جلب می کند تا حکومت خودش را بر کلاس به وایت برد گوش زد کند.می خواستم از کلاس بروم بیرون. داشت خوابم می برد. صدای آرام کولر که تناوب تسمه هایش در میان باد خنک و مطلوبی که از دریچه ها می آید یکنواخت شده.دانشجویان آرام و ساکت هر از چند گاهی در میان نگاه کردن به وایت برد و دفتر هایشان ،پاها و تنشان را حرکت می دهند. بعضی هم میان  تکان دادنهای سریع و تناوبی دستها و پاها به وایت برد نگاهی می اندازند .ساعت سنگین شده است. شاید توان حرکت ندارد و شاید هم چشمهای من از چرخیدن خسته شده اند. زیر پلکها آرام و با نوازشی خواص سوزشی احساس می کنم. چشمهایم را که می بندم سرم سنگین می شود و در وجودم فرو می رود. به آرامی خودم را به سنگینی چشمهایم می سپارم و آرام آرام سبک می شوم ............

                                                                                                            24/3/83

خانه ای داشتم امن

              ساخته بودمش از کاهگل

                            سقفش از کاه

                        پله هایش سنگ

                                              باغچه ای داشتم

                                                                که در آن

                                                                 اول بهار

                                                                     گل زنبق می کاشتم

ده تومانی داشتم

به بهانه نان ترشکی

می گرفتم از مادر

                         آخرش جمع می شد در قلک

                                      که هر از چند ماهی

                                      جیب آبروی پدر را وصله می زد

.....

کاش می شد با نان و پنیر

      حقیقت را هم خرید

           تا در خم کوچه

                دخترکی با گیسویی طلایی

                       صورتی آفتاب سوخته

                              پیش چشم مردمان چشم شسته

                                                             نکند دستی دراز!

آنروز

      ده تومان را دادم

      دخترک خندید

       پدرش آمد

       کوله بارش اعتیاد

       دخترک را هم برد

                           افسوس خوردم که چرا من دادم

                                         عرق پدرم را به دود !

.....

زیر آفتاب کوچه

                    فردا

                           ده تومانی در دست

                                                          چشم منتظر لبخند بود..

            دلم                                                               

                                    تنگه، خیلی تنگ                                           زمستان  1377      

                                                                                                               بوشهر